Kultura

Prelekcja historyczna Dominika Wołyńskiego i Bartosza Sitarza

Opublikowane

w dniu

[lead]21 listopada w Bibliotece im. Marii Skłodowskiej-Curie w Policach –Dziale Regionalnym, w ramach cyklu „Regionalne spotkania z ludźmi z pasją ….”, odbyła się prelekcja historyczna, nt. „Losów żydowskich mieszkańców Polic w czasach nazizmu”, którą zaprezentowali Dominik Wołyński i Bartosz Sitarz. Autorzy prelekcji to dwaj policcy badacze historii lokalnej i regionalnej z okresu drugiej wojny światowej i nie tylko, autorzy wielu publikacji w regionalnych czasopismach. [/lead]

W spotkaniu uczestniczyło wielu gości i przedstawicieli naszego regionu w osobach: Burmistrz Polic Władysław Diakun, Zastępca Burmistrza Polic Jakub Pisański, Przewodniczący Rady Powiatu w Policach Cezary Arciszewski, Przewodnicząca Komisji Oświaty, Kultury i Sportu Rady Miejskiej w Policach Ewa Ignaczak, Przewodnicząca Komisji Edukacji i Kultury w Powiecie Polickim Danuta Chylewska-Kęsy, Radny Rady Miejskiej w Policach Wiesław Gaweł, Naczelnik Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu Witold Stefański, Dyrektor Biblioteki Wioletta Kołodziejczyk, przedstawiciele Regionalnego Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego w Policach, media polickie, czytelnicy i zainteresowani historią regionu.

Prelegenci zachęcili do poznania wyników badań dotyczących „Losów żydowskich mieszkańców Polic w czasach nazizmu”, prezentując dość obszerną autorskią prezentację multimedialną i artefaktu, który stał się powodem badań. Wręcz z dziennikarskim zmysłem i sprawnością przedstawili prawie śledztwo, a powodem stała się broszura z tych czasów, której oryginał posiadał pan Dominik. Badania obu panów nad tematem obecności Żydów na Pomorzu, w szczególności z terenu Polic i Szczecina (z okresu od średniowiecza po czasy wojen) trwały prawie 6. miesięcy. Wymagało to rzetelnego przygotowania z wielu źródeł, z archiwów w Polsce, Holandii, Niemiec czy Stanów Zjednoczonych, które na zakończenie zostały przedstawione w bibliografii. A oto skróty z dwugodzinnej prelekcji, podczas której uczestnicy zobaczyli oryginały dokumentów i potwierdzonych nieznanych dotychczas faktów:

[subtitle]Cytat:[/subtitle]

Historia społeczności żydowskiej w Policach (Pölitz) rozpoczęła się w 1812 r. Wtedy to tzw. edykt emancypacyjny przyznał Żydom w ówczesnych Prusach prawa obywatelskie oraz swobodę praktyk religijnych pod warunkiem przyjęcia niemieckich imion i nazwisk. Sporządzona wówczas przez władze miasta zbiorcza lista wykazywała trzy rodziny żydowskie mieszkające w Policach. W 1824 r. magistrat przekazał społeczności żydowskiej fragment gruntu za roczną opłatę w wysokości 5 talarów, na którym powstał kirkut, czyli cmentarz żydowski. W 1827 r. społeczność otrzymała zgodę z Rejencji Szczecińskiej na utworzenie Domu Modlitewnego. Jego lokalizacja nie jest niestety znana. W 1852 r. Police zamieszkiwało już 60 Żydów. W 1857 roku powstała w Policach Gmina Żydowska (Synagogengemeinde), która objęła dwadzieścia jeden miejscowości, w tym również po wschodniej stronie Odry. Posiadała również własnego nauczyciela religii. Po tym okresie można zauważyć znaczący odpływ ludności żydowskiej z miasta. Ten stan rzeczy spowodowany był wyjazdami Żydów na zachód, do większych i bogatszych miast, oraz emigracją zagraniczną, głównie do Ameryki. W 1887 r. Gmina Żydowska liczyła 59 członków. W 1932 roku w Policach mieszkało już tylko 8 Żydów.

W 1933 r. władzę w Niemczech objęła partia nazistowska NSDAP. Od początku dążyła ona do eliminacji Żydów z życia politycznego, gospodarczego i społecznego, rozbudzenia nastrojów antysemickich oraz eskaluje akty agresji. Pierwsze poważniejsze incydenty antysemickie w rejonie Polic miały miejsce w 1935 r. 30 sierpnia w centrum Polic doszło do dużej demonstracji antyżydowskiej, w której wzięło udział niemal 1000 osób. Z mieszkań na ulicę siłą wywleczono Żydów, którzy ostatecznie trafili do więzienia ochronnego w Ratuszu. Uchwalone w połowie września tego roku ustawy norymberskie pozbawiły niemieckich Żydów praw obywatelskich, a następnie zdefiniowały kto jest Żydem, a kto „czystej krwi” Niemcem. W październiku 1935 roku kierownictwo okręgowe NSDAP w Szczecinie wydało broszurę, w której znalazła się lista 1381 nazwisk żydowskich mieszkańców Pomorza (właścicieli zakładów, sklepów i fabryk oraz przedstawicieli różnorakich zawodów). Pośród nich wymieniono również Żydów polickich. W 1939 r. w Policach na podstawie rozporządzenia w sprawie żydowskiej własności z 3 grudnia 1938 roku przeprowadzono wywłaszczenia gruntów rolnych oraz gospodarstw należących do Żydów, które przekazano m.in. fabryce benzyny syntetycznej Hydrierwerke Pölitz. Nocą z 12 na 13 lutego 1940 r. władze niemieckie przeprowadziły masową (ponad 1000 osób) deportację pomorskich Żydów na tereny okupowanej Lubelszczyzny. Pośród nich znalazły się także dwie osoby z Polic. Łącznie, w wyniku bezwzględnej polityki nazistowskich Niemiec, spośród polickich Żydów cztery osoby trafiły do dzielnicy żydowskiej w Lublinie oraz getta w Terezinie (obecnie Czechy), gdzie zmarły. Dwóm osobom udało się uciec z Polic i emigrować do Chin oraz Holandii (gdzie zmarły jeszcze w latach wojny). Losy kolejnych dwóch pozostają nieznane. Tylko jedna osoba przeżyła wojnę. Nieznany dotychczas był również fakt zatrudniania w latach 1939 – 1940 przez fabrykę benzyny syntetycznej w Policach szczecińskich Żydów, którzy następnie znaleźli się na liście deportacyjnej z 13 lutego 1940 roku.”

Świetnie przygotowana prezentacja historyczna, poparta dokumentacją z wielu wiarygodnych źródeł, przeplatana treściami dokumentów, m. in. wspomnień pochodzących z publikacji J. B. Kozińskiego, dopełniały spotkanie. Odsłoniła kilka nieznanych dotąd faktów z historii poszczególnych osób z okresu drugiej wojny światowej.

Na zakończenie nie zabrakło pytań i rozmów, które długo toczyły się wśród miłośników i znawców tematu. Badania historii lokalnej, regionalnej Dominika Wołyńskiego i Bartosza Sitarza, a w szczególności zbiory dokumentów, które zaprezentowali w trakcie prelekcji w polickiej bibliotece, wzbogacają informację, a także wiedzę historyczną dawnych Polic, cieszą się szczególnym zainteresowaniem i zasługują na wielką uwagę oraz podziękowania.

[signature]Tekst: Elżbieta Kacprzak, Dominik Wołyński, Bartosz Sitarz
Fot. Elżbieta Kacprzak

[/signature]

Reklama

Kultura

Długi weekend na Zamku w Szczecinie. Brak pomysłów na nadchodzący długi weekend? Podpowiadamy!

Spektakl „Wariacje enigmatyczne” z Cyrwusem i Dąbrowskim, tango argentyńskie i muzyka hiszpańska w wykonaniu zespołu Duo Milonga, spektakl edukacyjny dla dzieci Teatru Gwitajcie. Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie zapowiada atrakcje na cały długi weekend.

Opublikowane

w dniu

Już w piątek (12.08) na dziedzińcu Zamku będziemy świadkami wspaniałej gry aktorskiej. Piotr Dąbrowski i Piotr Cyrwus zagrają bohaterów sztuki Erica-Emmanuela Schmitta, którym w tle towarzyszyć będzie utwór „Wariacje enigmatyczne” Edwarda Elgara. Emocje nie opadną ani na moment. Będzie to emocjonujący pojedynek dwóch twardzieli, którzy mogą okazać się jednak wrażliwcami, kiedy między nich wkroczy kobieta. Spektakl rozpocznie się o godz. 20.

W niedzielę w ramach cyklu Bajki na lato z Teatrem Gwitajcie Zamek proponuje wybrać się na przedstawienie pt. „Wieść się niesie, ufo w lesie”. Spektakl edukacyjny dla dzieci o ufobrudku, niezbyt sympatycznym przybyszu z odległej planety, który ląduje w samym środku lasu z misją pozbycia się śmieci. Jego zamiary skutecznie udaremniają zwierzątka leśne i poprzez zabawę oraz wesołe piosenki pokazują niezwykłemu gościowi, jak można wykorzystać zużyte opakowania. Ufobrudek z pomocą swoich nowych przyjaciół poznaje walory odnawialnych materiałów i szczęśliwy wraca na swoją planetę.

Również w niedzielę o godz. 16 odbędzie się koncert duetu Duo Milonga. To zaskakujące połączenie delikatnego brzmienia harfy z wyrazistym dźwiękiem akordeonu. Takie niespotykane zestawienie, charakterystyczne bardziej dla muzyki współczesnej, potrafi nadać zupełnie nowy kształt muzyce dawnych mistrzów. W repertuarze zespołu znajdują się różne kompozycje: od opracowań muzyki dawnej po utwory XXI-wieczne oraz własne aranżacje muzyki hiszpańskiej i tang argentyńskich.

Dodatkową atrakcją jest kajak legendarnego Aleksandra Doby, którym trzy razy przemierzył Atlantyk. Teraz kajak stanął na Dużym Dziedzińcu Zamku. Można go oglądać z bliska do soboty (13.08) do godz. 18. Później na stałe zagości w Morskim Centrum Nauki na stanowisku poświęconym podróżnikowi.

Zamek będzie czynny przez cały długi weekend. W poniedziałek (15.08) w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zachęca do odwiedzania zamkowych wystaw oraz punktu widokowego na Wieży Dzwonów. Czynne w godz. 10-18. Szczegółowe informacje oraz więcej wydarzeń na stronie Zamku www.zamek.szczecin.pl.

Czytaj dalej

Kultura

Będzie się działo w weekend na Zamku w Szczecinie

Spektakl z piosenkami Cohena, Dzień Kultury Romskiej, bajki dla dzieci z Teatrem Gwitajcie i nie tylko. Na mieszkańców i turystów, którzy w weekend odwiedzą zamkowe dziedzińce, czekać będzie sporo atrakcji. Bez względu na wiek każdy znajdzie coś dla siebie

Opublikowane

w dniu

Już w piątek, 5 sierpnia, o godz. 21 Zamek zaprasza na spektakl Będzie dobrze, Cohen!. To spotkanie z twórczością wybitnego kanadyjskiego pieśniarza i poety Leonarda Cohena. Twórczością widzianą nieco inaczej – przez pryzmat i doświadczenie znakomitego aktora Konrada Pawickiego, dla którego piosenki Cohena są sposobem na opowiedzenie jego świata. Twórcy spektaklu, czerpiąc z bogatego źródła piosenek Cohena, stworzyli postać dojrzałego mężczyzny, który próbuje przeciwstawić się światu, rusza do boju o lepszą rzeczywistość, ale nie znajduje siły na walkę ani w sztuce, ani w Bogu, ani w miłości do kobiet. Na oczach widzów przechodzi metamorfozę, pokazuje kolejne swoje oblicza, odsłania blizny. Kiedy wszystko zawodzi, pozostaje pytanie: czy to, o co walczył, nie było jedynie utopią i fatamorganą?

W niedzielę, 7 sierpnia, o godz. 11 w ramach cyklu Bajki na lato z Teatrem Gwitajcie dla najmłodszych Zamek przygotował przedstawienie pt. Chcecie wierzyć czy nie chcecie, krasnoludki są na świecie. Minimusical, który wzruszy i zachwyci nie tylko dzieci, ale też te całkiem dorosłe „krasnoludki”. Rozśpiewane skrzaty zapraszają do wspólnej zabawy.

Także w niedzielę o godz. 16 odbędzie się Dzień Kultury Romskiej. Tego dnia na dziedzińcu Zamku wystąpią: Sara Czureja oraz zespół Somnakuno Drom. Wstęp wolny. Artyści wykonają utwory tradycyjnej europejskiej muzyki romskiej oraz własne kompozycje estradowe. Zespół Somnakuno Drom działa w Szczecinie od 2003 r. Propaguje kulturę, taniec, muzykę oraz język społeczności romskiej. W swoim repertuarze ma tradycyjne utwory romskie połączone z muzyką tworzoną przez młode pokolenie, która ma bardziej dynamiczne brzmienie. Współorganizator wydarzenia: Stowarzyszenie Mniejszości Narodowej Roma w Polsce „Jankesci”.

Przez cały weekend Zamek zachęca do odwiedzania zamkowych wystaw. W środku zobaczyć można m.in. Zbrojownię oraz Celę Czarownic, a także ekspozycje Gabinet LubinusaNa pańskich stołach i w kredensach oraz Rajskie owoce. Ceremoniał i jego oprawa w kościele pomorskim w epoce nowożytnej. W weekend wystawy czynne są od godz. 10:00 do 18:00. Warto wejść również na Wieżę Dzwonów, z której rozciąga się przepiękny widok na Szczecin i okolicę. Punkt widokowy czynny będzie w weekend w godz. 10:00 – 18:00 (ostatnie wejście 17:30).

Szczegółowe informacje oraz więcej wydarzeń na stronie Zamku www.zamek.szczecin.pl.

Czytaj dalej

Kultura

Cyrwus i Dąbrowski w „Wariacjach enigmatycznych” na Zamku

„Wariacje enigmatyczne” Erica Emmanuela Schmitta to pełna zwrotów akcji, przewrotna, błyskotliwa opowieści o miłości. Wystąpią: Piotr Cyrwus i Piotr Dąbrowski, aktorzy znani z filmów i seriali oraz scen największych teatrów w Polsce. Na spektakl zaprasza Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie.

Opublikowane

w dniu

 Sztukę znakomitego współczesnego francuskiego pisarza, eseisty i dramaturga (autora m.in. „Oskara i pani Róży” czy „Małych zbrodni małżeńskich”), jednego z najczęściej czytanych i wystawianych autorów francuskojęzycznych, zobaczyć będzie można na zamkowym dziedzińcu już w piątek 12 sierpnia o godz. 20:00.

„Wariacje enigmatyczne” to zaskakująca historia o miłości, rozpisana na dwa męskie głosy. Akcja toczy się na wyspie Rosvannoy położonej na Morzu Norweskim, na której mieszka pisarz i noblista – Abel Znorko. Wydaje się, że to człowiek niezwykle samotny, nieco zgorzkniały i niesłychanie uszczypliwy, co udowadnia podczas rozmowy z dziennikarzem (drugim bohaterem spektaklu) – Erikiem Larssenem. Powodem ich spotkania jest nowo wydana powieść pisarza – cykl wyznań miłosnych, zebranych w formie korespondencji między mężczyzną a kobietą. Jak z czasem się okazuje, kobietą nieprzypadkową, istotną w życiu obu panów.

Mężczyźni (w rolach głównych Piotr Cyrwus oraz Piotr Dąbrowski) dyskutują o samotności i sensie miłości. W tle towarzyszy im znamienny utwór – „Wariacje enigmatyczne” Edwarda Elgara. Widzowie są świadkami wspaniałej wręcz koncertowej gry aktorskiej, emocjonującego pojedynku dwóch twardzieli, którzy okazują się jednak wrażliwcami, kiedy między nich wkracza kobieta.

 „Spektakl-rozmowa, wciągająca i wręcz pochłaniająca uwagę widza. To prawdziwy koncert na słowa. Oglądamy, śmiejemy się, wzruszamy. Są zaskakujące momenty, trzymające w napięciu. Dwóch mężczyzn i miłość do kobiety. Skomplikowane uczucie, subtelne, szaleńcze, przeciwstawne” – pisała recenzentka portalu Białystok online po premierze sztuki w wykonaniu Cyrwusa i Dąbrowskiego. Z kolei recenzent Dziennika Teatralnego podkreślał „wysoki kunszt aktorskiej pracy”.

WARIACJE ENIGMATYCZNE

12 sierpnia (piątek), godz. 20:00

Dziedziniec Zamku

Bilety: 40 zł

 Autor Eric-Emmanuel Schmitt

Przekład Barbara Grzegorzewska

Występują: Piotr Cyrwus, Piotr Dąbrowski

Reżyseria Piotr Dąbrowski

Czytaj dalej
Reklama

Na czasie